Words starting with A
384 Dagbanli dictionary entries grouped under A.
aBachizaanili.a yi ŋma ʒiri bahi a tooni a ni chaŋ paa liŊahali din wuhiri ni a yi ŋmari ʒiri, di samli ni yo a dahinshɛlia yi yɛn gbi zamba bɔɣili nyin gbimi ka di zilimaŋahili din wuhiri ni a yi kuli niŋdi zamba, di ni ti di aa yi zaŋ nintɔri mɛ yili maligim n daarili luhiraŋahili din wuhiri ni a yi niŋdi binshɛɣu kam ka nimmohi ka din ni, din kpalim yoliaadalchiŋun za dede nirbi sunsuuniaadalichiWhere there’s loyaltyaadalisia behaviour that bring Justiceaakaidisapprovalaayiyɛltɔɣili din nyɛ zaɣisiguabadaEternity or foreverabarikaDi gbunni nyɛla anfaaniabbaoh!abe tiapalm treeabekpaamOil extracted from oil palm seedsabɛDi nyɛla binwal'shɛli bɛ ni mali n duɣiri ʒiɛri bee n doori kpamabieoil palmabinfuuraballoonAbirimaPanicaboboiplantainaburaabeDi nyɛla binwɔli bee binwɔla ka be diriliabuyaa friend of brideachɛbaLeftover thingsachiikaindeed!,that's trueachiikatimTrulyachiriA rank of office in dagboŋ Armyadaalisijustice, equity.adaama human beingadakaboxadakabilaa boxadashiit means susuadataChinchini bali shɛliadibooTiŋ'shɛli yuli m-balaadiifupocketadiikubagadiinireligionadiini baŋdatheologianadiini baŋsimtheologyadikuSo chandi ni mali o nima niŋdi shɛli niadu'galliAdu'shɛli din bi biraaduaprayers of intercessionaduwaCowpeaafaA muslim who has the islamic religious knowledgeafiCombafirikagban sabla tingban yagliafirimabindiriguafodisease of the eyelidafudisease of the eyelidafuaBini daa yi do tiŋaafulozaɣisigu din nyɛ nimmohiafum. "a title in the Dagomba military set up"agarigito 'mind', concern self with. 2 • to concern sb.agaʒiɛlihot seasonagbaa type of amunitionagbaanoon, twelve o'clockagbadudoleaves [sp.]agbaduduleaves of an edible shrub with light pink flowers, used in soup. also saapirewaagogobinshɛli bɛ ni mali ka di wuhiri sahaagooa velvet clothagɔvelvetagufointerpreteragufuA translatorahalalivery ownahanta koriŋbilasmall ahanta frankolinahanta koriŋlɔɣumale ahanta francolinahanta koriŋnyaŋshe-ahanta frankolinahanta koriŋsiahanta frankolinsaisi bulokuice blockaiskirimice-creamaiskirimIce creamakabiyaa disease that causes rough patches in the skin or hands or feet.akanzanini tapalaakarimaa person who play tumpani in the chief's palaceakarmathe state drummerakasiaan acacia tree.akauntaninvuɣu so ŋun kaani liɣiri banki niakokoWhite clothakoraabonireformatoryakpaakudockakpaɣilacold, shiveringakpaɣiracoldakutakuan exclamation for astonishment amusement or mockeryalaHow muchalaabaWednesdayalaafeeDoro ni bi mali soalaafeehealthalaafee bɔmma gbambilahealth insurance cardalaafeelanaa healthy personAlaakaliLast Wednesday in the monthalaamaAlaamaalaamiisiThursdayalaamishiThursdayalaamubad omenalabalaayidistressalachɛɣuspecies of birdalahaBini daa yi bi galisiAlahachiSinalahalired yamalaharisundayalahazibawonder, amazement.alahaʒibawondersalahichilanaA sinneralahiriSundayalakaPunishmentalakililast Wednesday in the monthalakliit means the last Wednesday in the monthalalaHow muchalalahow muchalaliCowardiceAlalisiLegitimacyalamihiThursday bornalamyaɣalamno one knowsalangboA small musical instrument usually placed against the stomach and played with fingers of both handsalapile duualepile duualasikaroDi nyela yetoga sheli bin mali yeri bari mansi n-wuhri ni bin shagu kanialchebarobealchiidiribucketalchiyaamathe last day in earthaleefu" spinach" a green leafy vegetablealeefudi nyela ʒe gbana bi ni tooi duɣiri m pahiri shinkaafa mɔnda nialeepile. plane, aeroplanealeewaa type of candy or toffeealegeetaShawmalejiPalm kernel oilalejiPalm kernel oilaleluyaniAssemblies of God churchalepele bindiherb of wastelandalepileIt is a kind of vehicle that is used to transport people including objectsalepile yinjinijet enginealepile-paachiaeroplane parkalɛhian omen, sign of fate, fortunealɛhitamadoubtful, doubtalfaaniusefulnessalheerikindnessali kʋbyaɔtahelicopteralibalisaOnionalibalisaOnionalibalisa kohigu nia place where onion is sold predominantlyalibarikablessingalibarikalanaa blessed personalibasaDuhubu nɛmaalichɛbbaa type of cape with a hoodAlichidiriBucketalichiidiribucketalichiyamaday of resurrectionalifamuslimalifuzaahypocrite "person who secretly gives support to two opposing parties"aligayawhen something is remarkablealigbeNinvuɣ' so ŋun yi Zuliya shɛli ni bɛ ni booni EwealigufufraudaligusoFraudaligusuNinsala ŋun yɔhindi fari niribaaliguufuLittlealiguufulanadishonest personaliheerigiftalihorimagrace, honour.alijandaheavenalijeetadi nyela yilli bi ni piebira ka di gmani kalambooalikaafiStirrupalikaaliMuslim scholaralikalamipenalikalimibɛ mali li mi sabiraalikamadi nyela bindiri sheli beni koraalikama zimwheat millalikaulePromise, covernant, bondAlikauli soli bili mɔri, wuntizɔriba m-pahiri liŋahili din jendi biɛhigu malibualikawlito promise someonealikawulidealalikilanaa rogue, villain.alikootaHelicopteralimanzirial-Quran karim, biaalimaʒiristudent of the Quranalimino tankpaɣubauxitealiŋgurimahorse of large sizealiŋgurmabig horsealisahilanajokeraliwallaablutionaliwallaAblution/ purityaliwanlaablution or purity of some selfaliwummaFollowersaliwuritia comedian, a jokeraliwurtia joker, comedianalizamadiscussionalizandaheavenaliziifoPocketaliziifopocketalizimbiɛɣuevil spiritalizimmaFifth day in the weekalizinia spiritalizumbaFridayalizummaa day of the weekalkalamipenAlkaliA wise personalkama zimzim din yina alkama niallibalisadi nyela bin walli sheli din pahiri ti bin diraAlmanʒiriA student of Islamaloboany epidemic disease that is highly contagious(pestilence)alobuepidemicalompiloalompilo be mi ka sabilialoosialoealɔbulanaa lucky personalquraaniHe is reciting a quranAluɣutiA supporter of Abudu familyaluuraIt is a type of treeamaaIt is used to show deferentiationamaachakoToor, anyela gun kpan amang pamamaadaa desertamaajiropagsara mini nichimbi wo sheli din gmeni simpaamaanatrusteeshipamaasachinaNin vugu sheba ban be nyenga behigu puuniamachiaAn enemyamaliyaBrideamaniFishamankaStretcheramaŋmaŋaamaŋaaamarabaAmaraba Mma bihiamarika nirayankeeamasaachinaThe pooramazaranaa tumaamerica kunduŋlɔɣudogamerica malbilahatchlingamerica maligagrackleamerica mallɔɣumale grackleamerica malnyaŋfemale grackleamerika kundunaAmerican lionsamerika kundunakunduna ban be Amerikaamerika kundunacoyotesamerika kundunbilapupamerika kunduŋnyaŋbitchamiiintroductory particle Meaning "did you know" Used with a double questionamiilasword belt made with wool yarnamiinitrusted friendamiinsibin shaŋu din nye suaŋsinliamiliyaBrideamiliya zomaid of honoraminchitrustworthyamiri tiŋaemirateampɛ(a.k.a amp is the) SI unit of electric currentamunkainewanaagoa Yoruba personanabiprophetanabi issahjesus christAnahifiveanamiinimiinaa children's gameAnamzooyaGreatness of GodanasaaraWhite mananashaaraeuropeananchitihandkerchiefanduniyanimaHuman beingsanetaCroton lobatusanfaaniUsefulanfoonipictureanfoonipictureanfooninimaAnfooni zaɣa bobiguangoGroomango zobridegroomsman, best man.aniaPerseveranceanifuthought, intentionanifuIntention (bad intention)anifubiɛribad intentions or thoughtsanifubiɛrilanaa person with evil thoughts or intentionsaniiEightaniinione tenth of penny.aninwulaa salutation as an evening greetinganinwulagood eveninganiyaeffortankaliCautionankufoHandcuffankufupirinsi ni mali shɛli gbahiri niribaannabiprophetansarisiTo mockansarisimaanaa mockeransarisimaliboabusing, derisionansarsiteaseanshituuA call for silenceantireAfternoonantirinyaCashewanuKalinli m-balaanuuraworth, usefulness, valueanvulokuEnvelopeanyangbanaMaizeanyibiUntrustworthyanyinsidishonestyanyinsilanascoundrelanyɔɣɔteA species of yamanzansicourageanzinfadi nyela binsheli din dariza timsa ka bo mali mandi nintuwa bee ba~siaŋgarimaa large sized horseaŋgarmaa big horseaŋkoraa barrelapamabanLudwigia abyssinica A. Rich.apataashe duɣibusheeDistilleryapilappleapirimA machine gunApitiA cake made from a mixture of corn flour and sugarapoleesaan operation, surgery.Apɔinsevenapɔleesa niŋdasurgeonarzichiWealthasaaraLossasadaachidowryasadachibride priceasafiA person who uses a vulgar languageasafihiliComedyasafihili niŋdaAn amusing or funny personasafihililanaa comical personAsafihililanaA comedian, actor, jokerasafilanaJokerasahiKa nimɔhi binshɛli niŋbu niAsahiJokeasalaatiA group reading a portion of the Quran to ask for Allah's blessingsasamMuslims night prayer during the month of Ramadanasamacheapness of price, ease without difficultyasanzao nyela ninvuɣ' timsili ŋun yeri ka di zaandaashaaraNiri yi kɔhiluashaarasamli bee kohi luasheeactually, in realityashibitiHospitalashibitinimaHospitalsashiliprivacyashili sɔɣi-baŋespionageashili viibuTo reveal a secretashilocovertashilonisomething that is done or is in secrecyashilonisecretlyashiloniBinshɛli din sɔɣiAsiaCountry (Asia)asibamorningasibamahiliBiɛɣu ni ku neeri Saha shɛli maaasibasiearly morningasibirisaturdayasoomaturmeric Curcuma domestica Val. plant with bulbous roots used in dyeing skins yellow, hence yellow colour.Asuroname of a male child born on fire festival dayataan elderly twin male nameatathreeAtalaataTuesdayatalatatuesdayatamfarm produceatampaA print cloth which does not fadeAtaniMondayataninmɛiɣuA type of lamp/lanternataninmiɛɣuA four corner dish used as a lampatawaJabli kpem ŋun nye pahaatikubaa skillful thiefatopusiA person who secretly promotes trouble among people of like thinkingAtuuraOld Testament (scripture given to Moses)atuʒeɣuThe leaves and roots are used for medicine. et. ‘plant + red’atuʒieɣushrub, the roots of which are used for medicineawaO, clockawa-awhourlyawabilaa type of soapAwazakaliPaɣa ŋun bɔri/laɣindi o tabaawazakaritransvestiteAweinineawɔinineawulea fishing netawuraabaa woman who is a nurseawurabaA woman who is trained to take care of the sickayaa Quranic verseayayooVuri din nyɛ vi ti nira ka di yee duraayeiRegrettableayithreeayibaliA dindanaayigalesmall seeds pounded into a small ball and used as a medicine for headacheayiinsiLazinessayiliYour homeayirimoN zaɣisi binshɛli bee yɛl' shɛli ni nimmooAyirimoDemonstration/showing of displeasure against authoritiyayirimo tɔrarioterayodiiniodineayopɔinSevenayɔbuis a number six (6)ayɔbuNumber 6ayuɣubaA visitor who stays in a town or village to work for a short period during farming seasonayuɣubatransient workerazaabatroubleazaabalanatyrantazafariThe second of the Muslim daily prayerazaliHis fated Sicknessazichitreasureazimaa female friday bornazimpaɣaa female friday bornazindooa male friday bornaʒipiligrimate to meccaaʒiyasomething stored for future use