Dagbanli Dictionary Pages

Words starting with Ʒ

144 Dagbanli dictionary entries grouped under Ʒ.

ʒabaɣaninvuɣ shɛba ban yi Gonja yaɣili naʒagolia treeƷagolitree [sp] (maytenus senegalesis)ʒaɣuscent of somethingʒahiƷahi nyɛla ninsala ni yi ti za saazuɣu kadi ŋmani la o nini n sabiʒakariʒeebuliʒakariʒeebuliƷalla Naananbu zoraƷallakadura Naaŋun zori niriba nanbuɣu paai tarigaʒaŋguruŋa treeʒariʒari garicheKitchen gardenʒeNiŋ tiim maa ʒe a zuɣu zaaʒe komto fish by entering into waterʒe'gbaŋƷiɛri balibuʒe'kpamBɛ yi dupi ʒiɛri kpa'shɛli din pa zuɣusaa maaʒe'nyaŋƷiɛri din bi salaʒe'salaƷiɛri din salaʒeea place where grains(especially guinea corn, millet, rice) are temporarily stored during harvestingʒeeit means rsd colourƷeeRed, describe something in colourʒee gomto dozeƷeeiNiŋ binshɛli bee yɛli yɛltɔɣa shɛli gari din nyɛ shɛmʒeei -rato go astrayʒeensidisrespectʒeensidisrespectƷeenyaTo do something continuouslyƷegbaŋAny vegetable use for making soupʒegolitree sp. whose roots are used as a medicine Maytenus senegalensis (Lam.) Exell (Celastraceae)ƷelanaA soup without meat or fishʒemana ŋɔmodern-dayʒembudespisingƷerato scrambleʒerisoupʒevarivegetablesʒeyan ku za luɣ'yiniʒeyimTo be steadyʒɛ'kuriingredientsʒɛbahigaa pot for storing waterʒɛbirigudi nyɛla tii bal'shɛli din wala bara bara ka mɔhaʒɛgbanibinshɛɣu bi ni mali duɣira, kamani yalim, maaji, naanzuwaƷɛɣuPɔhim yi ʒɛri pamʒɛmFlame of fireʒɛmanasaha shɛli biɛhigu puuniʒɛnuɣulizimbili bali so yuli m balaʒɛriguo nyɛla bin niɛŋ ŋun be kom niʒɛtɔriŋmanaA set of cooking tools and equipmentʒɛtɔriŋmaŋBɛ mali la kpaligu niŋdi di puuniʒiʒiƷiN zaŋ biŋshɛɣu tam a zuɣuni.ʒi yɛtɔɣainarticulateʒi’ kariliAn outrageous or blatant lie.ʒi’ ʒili yaɣioverloadʒialuɣ'shɛli niri ni ʒini niŋdi o dabilimʒiaʒia nyɛla Dagbamba ni bolli binsheli ʒinimaƷiazaaEverywhereʒibaBɛ yi bi dɔɣi bia paai o ba, bɛ booni o la lala yuli ŋɔƷieduɣuDi nyɛla bin'shɛli bɛ ni mali n duɣuri ʒieriƷiɛbahigaA pot that stores waterƷiɛbuto competeʒiɛbuuraʒiɛbuuraʒiɛduɣusoup-pot, stewpotʒiɛfaaʒiɛfaaʒiɛgbaniʒiɛgbaniʒiɛgbaŋingredient of soupʒiɛgolia treeʒiɛɣuredʒiɛɣunyɔmʒiɛkpainʒiɛkpainʒiɛkpeeinʒiɛkpeeniʒiɛlanasoup without fish or meatʒiɛmVictory danceʒiɛmanisaha ŋɔƷiɛmdato disrespectʒiɛmʒiɛmbimbila maa mali la ʒiɛmʒiɛm doroʒiɛngamatuma duu din za di gama ka gomnanti nu ka din niʒiɛnimSaha maa kuli che ʒiɛnimʒiɛpiliŋgaʒiɛpiliŋga m balaʒiɛriHe has eat thesoupʒiɛriSoupʒiɛrigeHe is kindʒiɛriguVenomous snake [Sp.]ʒiɛrituɣirigudin mali damdi ʒiɛriʒiɛvɔɣuvo shɛli bini mali duɣiri ʒɛriʒiɛyaza zuɣusaaʒiɛyimtalidi yi niŋ ka niri zayim ka bi lɔhiri gani naʒigoriguswelling painful blood in the bodyʒiiʒiiʒiidelusionʒiibu-ʒiibuʒiisheeniri ni ʒiini luɣ'shɛliʒiizaabinshɛli yi niŋ luɣ'li kamʒilɛlininsali nim ni laɣim be luɣ'shɛliʒililoadʒilinsihas no knowledge about somethingʒilitibisiliʒili din timsaʒimBinkɔka ʒimʒim dorohigh blood pressureʒim yibubleedingʒim-kpɛhibutransfusionʒimaa child who doesn't who his or her motherʒimtima blood supplement mediceʒinahiguto sit somewhere for a very long timeʒinahigulananinvuɣ so ŋun je tumaƷinanilahiʒibu ninsalaʒindaliTo reclineƷingamazuɣuNGOƷinguliWaitingƷiniTo sit downƷini tuhiTo sit uprightlyʒini'lato sitʒinibuto sit downʒinimaƷinima, ʒinimi kpeƷinkunaA house maid brought by a house-wife from her relationʒinyahigulazinessʒinyeehard stone, like a granite, used for grindstones.ʒinyuriguhaemorrhage plant creeping weed used to staunch blood flows. et. ‘blood + drinker’ Aspilia africana (Pers) C.D. Adams But UPTWA, II,IV gives Portulaca foliosaʒinyuriguBinniɛŋ bee binkɔbigu ŋun nyuri ʒimʒiŋmabolying, telling liesʒiŋmaraliarʒiŋorgua very painful swelling, like a boil.ƷipooliAnaemiaʒiraninvuɣ so ŋun ʒiri ʒiiliʒirifalsehoodʒiriBinshɛɣu yi na tam so zuɣu niʒiri yi kuli kori vuɣisi, yɛlimaŋli m-biritaŋahali din wuhiri ni yɛlimaŋli mali yaa n gari ʒiriʒirilanaliar; a person who intentionally tells falsehoods or untruths, often to deceive or mislead othersʒiripɛbcomplete liesʒisheeʒinibu sheeʒisheeNinsala bee binshɛli ʒinibu sheeʒisoliblood passage ways in the bodyʒisoliA vessel or vein that transport blood from the capillaries to the heartƷisoliBlood vesselƷitaniBlood clotƷitib'silia load that is heavyʒitibsiliheavy loadʒiyaWhen you are sitting on something or at a placeʒiʒiboniri yi ʒiri binshɛliʒiʒiinikpeesomeone you are residing close withʒiʒinikpeeneighborʒiʒinitabaneighboursʒiʒirasomeone who carries a loadƷiʒiraa carrierʒiʒiribacarriersʒugulikɔŋgaa treeʒugulikukuia tree