Dagbanli Dictionary

Noun

dee

Is a type of animal usually found in the bush

L725957

What does “dee” mean in Dagbanli?

Is a type of animal usually found in the bush

Also spelled Dagbani — both spellings refer to the same Mabia (Gur) language spoken in northern Ghana.

Meanings

1

Is a type of animal usually found in the bush

Mogini binkobiri Bali sheli m-bala

Forms

dee

Q110786

Dehi

Q146786

Sentences using “dee”

Real-world usage from Mozilla Common Voice and the University of Ghana HCI Lab corpus.

Niraba ata n bɛ anfooni ŋo puuni niraba ata maa puuni niraba ayi yɛla liiga dozima ka yino pili zipiligu niraba ata maa gbubila mɛnsin nim tahapona n lihiri dinni kamani shɛli shee ka bi bori maa bi ni bɛ shɛli polo maa nyɛla moɣani bee yoɣu puuni ka boɣa bihi gbi n giliba ka koma bɛ dinni kamani dee salima paɣabau shee la

Source: University of Ghana HCI Lab
Visual context for "dee" — Niraba ata n bɛ anfooni ŋo puuni niraba ata maa puuni niraba ayi yɛla liiga dozima ka yino pili zipiligu niraba ata maa

Nachim bili vɛlli n yiɛ liiga wɔɣinli ap en danw ka zaŋ kootu zaŋ gobi o nuu ka pili zipiligu n kpa ninkpara n piri namda zɛɛ ka bini nyura bɛ di dee di daadaka kamaa adaka nima anu ka o laasabu yɛli n tam taba zuɣu ka o zɛya n lihiri o letafe ka gbuni bini zɛɛ.

Source: University of Ghana HCI Lab
Visual context for "dee" — Nachim bili vɛlli n yiɛ liiga wɔɣinli ap en danw ka zaŋ kootu zaŋ gobi o nuu ka pili zipiligu n kpa ninkpara n piri namd

Niɣilim buɣum tuma yili nima mali bɛ yaa niɛma din deeri wuntaŋa ka tili niɣilim buɣum la m pari taha zuɣu din yen cheka di too dee wuntaŋa bɛ nyɛla bɛ niriba ayobu m be tuma puuni.

Source: University of Ghana HCI Lab
Visual context for "dee" — Niɣilim buɣum tuma yili nima mali bɛ yaa niɛma din deeri wuntaŋa ka tili niɣilim buɣum la m pari taha zuɣu din yen cheka

ŋɔlooŋɔ nyɛla tandi mɛbu shee ka a nya ka salo niriba kaman dee anii laasabu zaya ka bɛ kɔŋkireeti mashin zaya ka simiti kpalansi dɔya ka yino toori taŋkpaɣu niŋdi hɛdipan ni

Source: University of Ghana HCI Lab
Visual context for "dee" — ŋɔlooŋɔ nyɛla tandi mɛbu shee ka a nya ka salo niriba kaman dee anii laasabu zaya ka bɛ kɔŋkireeti mashin zaya ka simiti

Zamaatu ban ka kanli n bɔŋɔ niriba nkuli dɛɛ luɣili kam ka bi nyɛla gbaŋ piɛla noli yiɛ shɛŋa dini mɛ n mɛn tam gba n bɔŋɔ ka bi pirigil pili la zipiliti ka bi shɛba bi pili zipiliti.

Source: University of Ghana HCI Lab
Visual context for "dee" — Zamaatu ban ka kanli n bɔŋɔ niriba nkuli dɛɛ luɣili kam ka bi nyɛla gbaŋ piɛla noli yiɛ shɛŋa dini mɛ n mɛn tam gba n bɔ

paɣ'so n-dabiya ka jaŋa tam o zuɣu dama jansi gba zaa beni jansi maa bɛ kalinli nyɛla kamani dee bɛ niriba awɔi polo nimaani mɔri beni ka tihi gba beni

Source: University of Ghana HCI Lab
Visual context for "dee" — paɣ'so n-dabiya ka jaŋa tam o zuɣu dama jansi gba zaa beni jansi maa bɛ kalinli nyɛla kamani dee bɛ niriba awɔi polo nim

More usage examples

  • Dee maa nyɛla ŋun guui