Dagbanli Dictionary

Noun

gbuɣima

lions

L736417

What does “gbuɣima” mean in Dagbanli?

lions

Also spelled Dagbani — both spellings refer to the same Mabia (Gur) language spoken in northern Ghana.

Meanings

1

lions

bɛ nyɛla moɣini binkɔbi shɛba ban mali kpɛŋ gbahiri bɛ binkobitaba taba ŋubira

Forms

gbuɣima

Q146786

Sentences using “gbuɣima”

Real-world usage from Mozilla Common Voice and the University of Ghana HCI Lab corpus.

yɔɣu ni m-bɔŋɔ yɔɣu maa mi sunsuuni kom n-doya kom maa mi pala ko' shɛli din galisi kom biɛla n-nyɛ li ka mɔɣini binkɔb' kpɛma n yɛrila yo' niɣi mini wabiri ni gbuɣima zaaha ka bɛ zaaha laɣindi nimaani n-nyuri kom lɔra ʒe nimaani ka shɛba be lɔra maa puuni

Source: University of Ghana HCI Lab
Visual context for "gbuɣima" — yɔɣu ni m-bɔŋɔ yɔɣu maa mi sunsuuni kom n-doya kom maa mi pala ko' shɛli din galisi kom biɛla n-nyɛ li ka mɔɣini binkɔb'

niriba nyɛ ban tam loori zuɣu ŋɔ ka loori maa kama nyɛ zaɣ' piɛlli ka di kuriti nyɛ zaɣ' sabila tooni na ka gbuɣima ayi ban zaya ka yino kuli yaai la o nangbuni pam yino mi nyɛ ŋun za zuɣusaa ka bɛ ni za luɣ'shɛli polo maa mɔri nyɛ din be luɣili kam bɛ nyaaga sa ka tihi lahi nyɛ din ʒe ʒeya.

Source: University of Ghana HCI Lab
Visual context for "gbuɣima" — niriba nyɛ ban tam loori zuɣu ŋɔ ka loori maa kama nyɛ zaɣ' piɛlli ka di kuriti nyɛ zaɣ' sabila tooni na ka gbuɣima ayi

Anashaaranima m-bɔŋɔ bɛ bela loori puuni. Loori maa nyɛla zaɣ' piɛlli. Bɛ pilila zipila ka shɛba kpa ninkpariti. Gbuɣima n-do bɛ tooni ŋɔ gbuɣiŋ' loɣu mini gbuɣiŋ' nyaiŋ ka tihi ni mɔri kɔŋgili ba.

Source: University of Ghana HCI Lab
Visual context for "gbuɣima" — Anashaaranima m-bɔŋɔ bɛ bela loori puuni. Loori maa nyɛla zaɣ' piɛlli. Bɛ pilila zipila ka shɛba kpa ninkpariti. Gbuɣima

gbuɣima ayi n-doya ŋɔ loori nyɛla din ʒe bɛ nyaaga ka nyɛ loori piɛlli niriba ayi nyɛla ban ʒi di tooni ka niriba anahi ʒi di lɔɣu puuni mɔri mini tihi nyɛla din be bɛ nyaaga.

Source: University of Ghana HCI Lab
Visual context for "gbuɣima" — gbuɣima ayi n-doya ŋɔ loori nyɛla din ʒe bɛ nyaaga ka nyɛ loori piɛlli niriba ayi nyɛla ban ʒi di tooni ka niriba anahi

Ninvuɣ' shɛba ban ʒi loori ŋɔ ni nyɛla gbampiɛla noli ka naanyi che gbuɣima ayi mi ka bɛ do tiŋa bɛ nyɛla ban be loori piɛlli ni ka so mi ye liiga piɛlli ka pili zipil' buluu

Source: University of Ghana HCI Lab
Visual context for "gbuɣima" — Ninvuɣ' shɛba ban ʒi loori ŋɔ ni nyɛla gbampiɛla noli ka naanyi che gbuɣima ayi mi ka bɛ do tiŋa bɛ nyɛla ban be loori p

mɔɣini bɔŋɔ gbuɣima nyɛla ban be palli zuɣu ka salo be loori piɛlli ni kani na salo maa puuni so yela liiga piɛlli ka pili zupil' buluu salo maa puuni so yela liiga sabinli ka kpa ninkpar' sabinli ka gba pili zupiligu.

Source: University of Ghana HCI Lab
Visual context for "gbuɣima" — mɔɣini bɔŋɔ gbuɣima nyɛla ban be palli zuɣu ka salo be loori piɛlli ni kani na salo maa puuni so yela liiga piɛlli ka pi